Motokurye olarak işe başlamadan önce sorulacak 12 soru

Kurye işinde anlaşmazlıkların çoğu kötü niyetten değil, baştan konuşulmamış ayrıntılardan çıkar: mesafe nasıl ölçülüyor, iptal olan paket sayılıyor mu, akşam elden bıraktığınız para nereye yazılıyor. Bu yazı, bir kurye şirketinde ya da restoranda işe başlamadan önce sormanız gerekenleri sıralıyor.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Çalışma biçiminiz (sigortalı çalışan ya da kendi adına çalışan kurye) haklarınızı ve yükümlülüklerinizi değiştirir; bu konuda bir mali müşavire ya da hukukçuya danışın.

Ücret: dört soru

1. Ücret hangi kalemlerden oluşuyor? Paket başı, kilometre başı, saatlik, sabit aylık ya da bunların karışımı olabilir. Hangi kalemin ne kadar olduğunu yazılı isteyin.
2. Mesafe nasıl ölçülüyor? Kuş uçuşu mu, yol mesafesi mi? Restorandan müşteriye mi, sizin bulunduğunuz yerden mi? Aynı teslimat iki ölçümde farklı çıkar; hangisinin kullanıldığını bilin.
3. Prim var mı, koşulu ne? Günlük ya da haftalık paket hedefi, yoğun saat (akşam, hafta sonu, yağmur) primi gibi ekler varsa eşiği ve tutarı öğrenin.
4. Teslim edilemeyen paket sayılıyor mu? Müşteri kapıyı açmadıysa, sipariş yolda iptal olduysa ya da paketi restorana geri götürdüyseniz ücret alıp almayacağınız baştan belli olsun.

Kazancınızı kendiniz hesaplayın

Ücret kalemlerini öğrendikten sonra hesabı kendiniz yapabilmelisiniz. Aşağıdaki rakamlar varsayımsaldır; yalnız hesabın nasıl kurulduğunu göstermek için seçildi, piyasa ortalaması değildir.

Bu tutar brüt kazançtır. Yakıt, bakım, lastik, telefon ve (kendi adınıza çalışıyorsanız) vergi ile prim giderleri bundan düşer. Kendi rakamlarınızla bir hafta boyunca her akşam bu tabloyu doldurun; hafta sonunda size söylenen tutarla karşılaştırın. Fark çıkarsa hangi günün hangi kaleminde çıktığını gösterebilirsiniz.

İşletmeniz hakedişi bir yazılımla hesaplıyorsa aynı dökümü görmeyi isteyin: kaç paket, kaç kilometre, hangi prim. Hesabın işletme tarafını merak ediyorsanız kurye hakediş hesaplama yazımız aynı konuyu yöneticinin gözünden anlatıyor.

Nakit: üç soru

5. Kapıda aldığım nakdi kime, ne zaman teslim ediyorum? Her teslimattan sonra restorana mı, vardiya sonunda işletmeye mi? Birden çok restoranın paketini taşıyorsanız her restoranın parası ayrı mı tutuluyor?
6. Teslim ettiğim para nereye yazılıyor? En önemli soru bu. Parayı bırakırken tutarın ve zamanın yazıldığı bir kayıt olmalı: uygulamada onay, imza ya da makbuz. Kayıt olmadan para bırakmayın.
7. Üstümde en fazla ne kadar nakit taşıyabilirim? Bazı işletmeler kurye başına bir sınır koyar; sınırı aşınca yeni nakit ödemeli paket verilmez. Sınır hem sizi hem işletmeyi korur; varsa tutarını bilin.

Müşteri kapıda “nakit değil kartla ödeyeceğim” derse ne yapacağınızı da sorun. Ödeme tipi değiştiğinde bunun kayda nasıl geçtiği belli değilse, akşam hesabında açık sizin üstünüzde görünür. Konunun işletme tarafı için: kurye nakit tahsilat takibi.

Konum ve kişisel veriler: üç soru

8. Konumum ne zaman izleniyor? Yalnız vardiya sırasında mı, uygulama açıkken her zaman mı? Vardiyayı kapattığınızda izlemenin durduğundan emin olun.
9. Konumumu kim görüyor, ne kadar süre saklanıyor? Yöneticiniz mi, paketini taşıdığınız restoran mı, müşteri mi? Geçmiş konum kayıtları ne kadar süre tutuluyor?
10. Bana bir aydınlatma metni gösterildi mi? Kişisel verilerinizi işleyen işletme, neyi hangi amaçla işlediğini size açıkça bildirmek zorundadır. Metni okumadan “kabul ediyorum”a basmayın; anlamadığınız yeri sorun.

Bu konunun ayrıntısı ve işletmenin yükümlülükleri için kurye konum takibi ve KVKK yazımıza bakabilirsiniz.

Belgeler ve ekipman: iki soru

11. Benden hangi belgeler isteniyor, masrafı kimde? Motokurye mevzuatı 2025’ten beri değişiyor. Bugünkü durumun özeti şöyle: kurye hizmeti veren firmanın yetki belgesi alması zorunlu; kuryenin kendi belgeleri (SRC Kurye mesleki yeterlilik belgesi ve kurye faaliyet belgesi) için yükümlülük 1 Ocak 2027 tarihine kadar aranmıyor; adli sicil şartı ise ertelenmedi. Kaynaklarıyla birlikte ayrıntı: SRC Kurye belgesi ve kurye faaliyet belgesi. Belgeleri kimin alacağını ve ücretini kimin ödeyeceğini işe başlamadan konuşun.
12. Motosiklet, kask, yelek ve kutu kimden? Motosiklet sizin mi, işletmenin mi? Yakıt ve bakım kimde? Mevzuat kask ve üzerinde “KURYE” yazan reflektif yelek kullanılmasını istiyor; taşıma kutusu varsa araç tescil kayıtlarına işlenmiş olmalı. Bunları kimin sağlayacağını öğrenin.

İlk hafta için kontrol listesi

• Ücret kalemlerini ve prim koşullarını yazılı aldınız (yazılı mesaj da yeterlidir; sözlü bilgi yetmez).
• Her akşam kendi hesabınızı tuttunuz: paket, kilometre, prim.
• Bıraktığınız her nakit için bir kayıt var.
• Aydınlatma metnini okudunuz; konumun vardiya dışında alınmadığını denediniz.
• Teslim edilemeyen ilk pakette ne yapılacağını biliyorsunuz: kimi arayacaksınız, paketi nereye götüreceksiniz.
• Telefonunuzun şarjı ve internet paketi bir vardiya boyunca yetiyor; uygulama internet kesildiğinde ne yapıyor, biliyorsunuz.
• Kaza ya da arıza durumunda arayacağınız kişi telefonunuzda kayıtlı.

Bu yazıda olmayanlar

Aşağıdaki konularda rakam ya da kesin hüküm vermiyoruz; doğrulayamadığımız bilgiyi yazmak yerine nereye soracağınızı söylüyoruz:

• Piyasadaki ücretler. Paket başı ücretler şehre, bölgeye ve işletmeye göre çok değişiyor. Yukarıdaki tablo yalnız bir hesap örneğidir.
• Sigorta, vergi ve çalışma biçimi. Sigortalı çalışan ile kendi adına çalışan kuryenin hakları ve giderleri farklıdır. Mali müşavire danışın.
• Ehliyet sınıfları ve trafik kuralları. Kullanacağınız motosiklete uygun ehliyet için emniyetin ve sürücü kursunun güncel bilgisine bakın.
• SRC Kurye eğitiminin süresi ve ücreti. Kurs sitelerinde farklı rakamlar dolaşıyor; Bakanlığın yetkilendirdiği eğitim kuruluşundan yazılı bilgi alın.

Kolibri Kurye, kurye için ne yapar?

Kolibri iş ilanı vermez ve kurye aramaz; kurye şirketlerinin ve restoranların kullandığı bir yönetim yazılımıdır. Çalıştığınız işletme Kolibri kullanıyorsa Android kurye uygulamasını onun verdiği hesapla kullanırsınız. Uygulama size atanan paketi bildirir, yol tarifini açar ve internet kesilse de işlemlerinizi saklayıp bağlantı gelince gönderir. Konumunuz yalnız vardiya açıkken paylaşılır; uygulamaya ilk girişte aydınlatma metni gösterilir ve onayınız kayda geçer. Üstünüzdeki nakit ve teslim ettiğiniz tutarlar silinemeyen bir deftere yazılır.

Kısaca

• İşe başlamadan dört şeyi yazılı öğrenin: ücretin kalemleri, üstünüzdeki nakdin nasıl kayda geçtiği, konumunuzun ne zaman izlendiği ve sizden istenen belgeler.
• Kazancınızı kendiniz de hesaplayın.
• Bu dördü belliyse gün sonu tartışmalarının çoğu ortadan kalkar.
• Daha fazlası: Kolibri Kurye · Kayıt ol

Sık sorulan sorular